Prof. Dr. Önder Koç
HASTA YORUMLARI

Doğum Kontrol Yöntemleri

Doğum kontrol hapları gebeliği önleyici sentetik hormonlar içerir. İki tip hap vardır. Kombine olanlar ki bunlar östrojen ve progesterone birlikte içerir. Diğeri sadece progesterone içeren haplardır.
Doğum Kontrol Yöntemleri

Evli çiftler günümüzde gebeliklerini gerek iş, gerek çevresel şartları nedeniyle planlayarak gerçekleştirmektedir. Beklenmeyen zamanda istenmeyen bir gebeliğin oluşumunun önlenmesi ancak doğum kontrol yöntemleri konusunda yeterli bilgiye sahip olunarak gerçekleştirilebilir. Kalıcı ve geçici bir çok doğum kontrol yöntemi uygulanabilir. Bir kişiye uygun olan yöntem diğer bir kişi için uygun olmayabilir. Bu nedenle kişiye özel doğum kontrol yöntemi kullanılabilmesi için kişinin özellikleri, yöntemlerin etkinliği ve yan etkileri mutlaka tartışılmalıdır. İstenmeyen ve beklenmeyen bir yan etki nedeniyle doğum kontrolünün düzgün uygulamaması istenmeyen gebeliklere yol açar. Doğum kontrol yöntemlerinin doğru ve güvenilir şekilde uygulanması ancak hasta ve doktorun iletişimi, hastanın geniş olarak bilgilendirilmesi ve doğru uygulama teknikleri ile mümkün olur.

Doğum Kontrol Yöntemlerinde Tüplerin Bağlanması

Tüplerin bağlanması her 4 evli çiftten birinin seçimidir. Genelde  Ankara da doğum kontrol yöntemleri olarak doktorlardan doğum sonrası talep edilir. Yumurtaların rahime geçişini önlemek için fallop tüplerinin kesilip bağlanmasıdır. Daimi doğum kontrol yöntemi olarak bilinir.

Cerrahi ile geri döndürülebilir bir işlemdir. Geri dönüşüm için tüp açma ameliyatı kesin gebelik garantisi sağlamaz. Tüplerin bağlanması sonrası gebelik: Tüplerin bağlanması gebeliği önlemenin en etkili yoludur.  ilk yıl sonrası binde bir, 5 yıl içinde binde 2-10 gebelik ihtimaliyle en güvenilir doğum kontrol yöntemidir. Tüp bağlanmasına ragmen gebelik görüldüğü durumda dış gebelik-ektopik gebelik riski yükselir. Eğer tüplerinizi bağlatmanıza ragmen adet gecikmesi ve gebelik belirtileri hissediyorsanız doktorunuza başvurunuz. Gebelik ihtimali çok düşük olmakla birlikte hala mümkündür.

Tüplerin uçuca bağlanması etkinliği: Tüp bağlama ameliyatı geri dönüşümsüz bir işlem olarak bilinmekle beraber cerrahi olarak kesilen tüpler uç uca birleştirilebilir. Bu cerrahinin başarı oranı %25-80 arasında değişir. Bu cerrahinin dış gebelik riskini artırdığı bilinmelidir.

Doğum Kontrol Yöntemlerinde Rahim içi Araç veya Spiral

Rahim içi araç T şeklinde plastik bir parçadır ve rahmin içine yerleştirilir. Plastik parça bakır yada sentetik progesterone içerir.

Rahim içi araçlar veya spiral takma: Progesteronlu Rahim içi araçlar düşük dozda sentetik hormon devamlı, düşük ve sabit dozda günboyu salgılar. Progesteronlu ve bakırlı rahim içi araçlar servikal mukusta ve rahmin içinde spermleri öldürür yada hareketsiz kalmasını sağlar. Bu araçlar rahmin iç duvarının yapısını değiştirerek embryonun duvara tutunmasını önler.

Rahim içi araç yerleştirilmeden önce jinekolojik muayene yapılır. Smear ve cinsel geçişli hastalıklar açısından kültürler alınır. Vajinal muayene aleti speculum ile Rahim ağzı görülür ve rahmin içine Rahim içi araç yerleştirir. Rahim ağzı adetliyken açıldığı için işlemin bu dönemde yapılması daha ağrısızdır. 2-3 ay içerisinde kontrole çağrılmalıdır.

Alet üç yada beş yıl kullanılabilir. Adet dönemi sonrası ipi kontrol edilebilir. Ama ip çekilmemelidir.

Rahim içi aracın etkinliği ne kadardır?

Rahim içi araç kullanımında gebelik riski %1 dir. İlk yıl içinde yüz kullanıcıdan bir gebelik yaşayabilir. Herhangi bir gebelik belirtisinde doktorunuza danışınız.

Rahim içi aracın yan etkileri, hayati riskleri ve önlemler nelerdir?

Rahim içi aracın kullanılmaması gereken durumlar;

  • Rahim yada Rahim ağzında kanser varlığı
  • Sebebi bilinmeyen vajinal kanama varlığı
  • Gebelik olasılığı
  • Pelvik enfeksiyon
  • Ektopik-dış gebelik hikayesi
  • Gonore veya frengi varlığı

Rahim içi aracın potansiyel yan etkileri nelerdir?

  • Duygulanım bozukluğu
  • Sivilce
  • Başağrısı
  • Göğüs hassasiyeti
  • Kasık krampları (özellikle bakırlı olanlarda)
  • Adette kanamanın yoğunlaşması (özellikle bakırlı olanlarda)
  • Başdönmesi
  • Birden fazla cinsel partneri olanlarda pelvik enfeksiyon riski artar

Rahim içi araç çıkarıldıktan ne kadar sonra gebelik ihtimali normale döner?

Rahim içi araç çıkarıldıktan bir ay sonra gebe kalmak mümkündür.

Rahim içi araç cinsel geçişli hastalıklardan korurmu?

Rahim içi arac cinsel geçişli hastalıklardan korumaz.

Rahim içi araç kullanımı avantajları nelerdir?

  • Kullanışlı ve çok etkilidir,
  • 3-5 yıl koruyucudur,
  • bir kere yerleştirldikten sonra ek bir şey yapmanıza gerek yok,
  • Hormonlu cihazlar daha az ve ağrısız adet görmenizi sağlar.

Rahim içi araç dezavantajları nelerdir?

  • Hormonal yan etkiler görülebilir (duygulanım bozuklukları, sivilce, başağrısı, göğüs hassasiyeti ve bulantı),
  • İlk 3-6 ayda düzensiz kanmalar ve lekelenme,
  • Bakırlı olan cihazlar adet döneminde kramp ve kanama yaratabilir.

Doğum Kontrol Yöntemlerinde Aylık İğne

Aylık iğne sentetik östrojen ve progesterone içeren ve kas içine yapılan bir iğnedir.

Aylık iğne nasıl etki eder?

  • Üreme hormonlarını etkiler,
  • Yumurtlamayı engelerservikal mukusu yoğunlaştırarak  spermin yumurtaya ulaşımına engel olur,
  • Embryonun rahmin iç duvarına implantasyonunu , yapışmasını etkiler.

Aylık iğne nasıl kullanılır?

İğne her 28-30 günde bir kalçadan yada omuzdan kas içine yapılacaktır. İlk iğne adetin ilk 5 günü içerisinde yapılır.

Aylık iğnenin etkinliği nedir?

Gebelik riski %1 in altındadır.

Aylık iğnenin yan etkileri nelerdir?

  • Vajinal kanama,
  • Başağrısı,
  • Göğüs hassasiyeti,
  • Düzensiz adet kanaması,
  • Hafif kilo alımı,
  • Bulantı ve kusma,
  • Şişkinlik.

Emziriyorsanız yada hamilelik riskiniz varsa iğneyi KULLANMAYINIZ!

Kan pıhtısı oluşma riski, kalp krizi, felç, safra kesesi hastalıkları veya karaciğer tümörleri varlığında aylık iğne KULLANILMAMALIDIR!

Aylık iğnenin kullanımının sağlık riskinizi artırdığı durumlar nelerdir?

  • Sigara içmek
  • Hipertansiyon
  • Meme ve Rahim kanseri
  • Kalp krizi ve felç hikayesi
  • Hormonlara allerji
  • Şeker hastalığı varlığı
  • Karaciğer hastalığı
  • Tanımlanamayan vajinal kanama

Aylık iğne bırakıldıktan ne kadar sonra gebelik ihtimali normale döner?

İğne bırakıldıktan bir kaç ay sonra yumurtlama geri döner. Gebelik ihtimali artar.

Aylık iğne doğum kontol etkisini ne zaman gösterir?

Etkisi hemen başlamakla beraber ilk ay ilk haftalarda ek bir doğum kontrol yöntemi kulanmakta fayda vardır.

Aylık iğne emzirirken kullanılabilirmi?

İçerdiği östrojen hormone nedeniyle emzirende kullanımı önerilmez.

Aylık iğnenin avantajları nelerdir?

  • Hergün hap almayı hatırlamanıza gerek yok
  • Kullanımı kolaydır. Sadece ayda bir kez doktorunuzu ziyaaret edersiniz.
  • Daha kısa, sık ve az miktarda adet görürsünüz.
  • Yumurtalık kistleri, yumurtalıkk ve Rahim kanserleri, premenstrual sendrom, osteoporoz ve falop tüpü enfeksiyonlarına karşı koruyucudur.
  • Bıraktıktan 3 ay sonra yumurtlama geri döner

Aylık iğne dezavantajları nelerdir?

  • Cinsel geçişli hastalıklardan korumaz
  • Tıbbi problemleri olanlarda kullanılamaz
  • Aylık olarak iğne için doktora başvuru gerekir

Doğum Kontrol Yöntemlerinde Üç Aylık İğne

Sentetik bir progesterone olan DMPA içeren enjeksiyon iğnesiyle kas içine uygulanan doğum kontrol yöntemidir.

Üç aylık iğne ne kadar sıklıkta uygulanır?

11-13 hafta arayla uygulanır.

Üç aylık iğne nasıl etki eder?

  • Üreme hormonlarını etkiler
  • Yumurtlamayı engelerservikal mukusu yoğunlaştırarak  spermin yumurtaya ulaşımına engel olur
  • Embryonun rahmin iç duvarına implantasyonunu , yapışmasını etkiler.

3 Aylık iğnenin etkinliği nedir?

Gebelik riski %1 in altındadır. Doğru kullanımında gebelik ihtimali 1000 de 3ün altındadır.

3 aylık iğnenin yan etkileri nelerdir?

Yan etkileri aylık iğne ile benzerdir. Birden fazla kullanımında uzun süreli adet kesilmesi görülebilir.

3 aylık iğne koruma etkisi ne zaman kaybolur?

Adet döngüsünün normale dönmesi aylar alabilir.12-18 aya kadar adet normal düzenine dönmeyebilir.

3 aylık iğneden sonra ne zaman hamile kalınır?

İğne kullanımı sonlandığında gebelik oluşabilir ama bu süre uzayabilir. Bu nedenle korunmayı bıraktıktan sonra hemen gebe kalmak isteyenlerde önerilmez.

Doğum Kontrol Yöntemlerinde Doğum Kontrol Hapı

Doğum kontrol hapları gebeliği önleyici sentetik hormonlar içerir. İki tip hap vardır. Kombine olanlar ki bunlar östrojen ve progesterone birlikte içerir. Diğeri sadece progesterone içeren haplardır. Bu haplar sıklıkla adet düzensizlikleri ve sivilce tedavisi içinde kullanılır.

Gebeliği 3 yolla önler;

  • Her ay yumurtlamayı önler
  • Serviks daha az ve yoğun mucus salgılar. Bu spermin rahme geçişine engel olur
  • Rahmin içindeki endometrium tabakası incelir ve döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasına engel olur.

Doğum kontrol hapı nasıl alınır?

Doğum kontrol hapları sıklıkla 28 lik taabletler halinde bulunur. 21 tanesi aktif ilaç içerirken, 7tanesi ise placebo yani boş tabletlerdir. 21 lik tabletlerde ise 7 günlük ara verilerek yeni kutuya geçilir. Tabletler her gün aynı saatde alınmalıdır.

Doğum kontrol hapı bir gün unutulursa  hamile kalınırmı?

Eğer haplarınızı almayı unutursanız düzensiz ara kanamalar yaşayabilirsiniz ve gebelik ihtimali artar. Bir tablet almayı unutursanız aklınıza gelir gelmez unuttuğunuz hapı alınız ve daha sonraki hapları normal aldığınız zamanda almaya devam ediniz.

Hapı iki gün almayı unutursanız cinsel ilişkiden kaçınınız yada ek koruma yöntemi kullanınız ve doktorunuza başvurunuz.

Doğum kontrol hapı ne zaman korumaya başlar ve ne kadar etkilidir?

Eğer haplar hergün aynı saatde düzenli olarak alınırsa gebeliği önlemede %99 etkilidir. Eğer adetin 2. Veya 3. Günü başlanırsa etkinliği hemen başlasada ilk ay ek bir yöntem kullanmanız önerilir. Ilaç kullanımı düzenli olmadığı ve hapların unutulduğu durumlar nedeniyle etkinlik %93-97 ye düşebilir. Hamilelik şikayetleri görüldüğünde doktora başvurulmalıdır.

Doğum kontrol hapı yan etkileri nelerdir?

Yıllar içinde hapların içerdiği hormon seviyeleri azaltılmıştır. Böylece karşılaşılan risklerde anlamlı olarak azalmıştır.

  • Bulantı, göğüs hassasiyeti, düzensiz vajinal lekelenme, kilo alımı, duygulanım bozuklukları ,ve başağrısı
  • Kan pıhtılaşması önemli bir risktir. On binde 2 kadında bu riskle karşılaşılabilir. Bu hapları almayanda risk on binde 1 dir.
  • Felç, kalp krizi, kan pıhtılaşması, karaciğer hastalığı, meme kanseri hikayeniz varsa yada sigara içiyorsanız doğum kontrol hapı KULLANMAYINIZ!
  • Eğer şeker hastalığı, hipertansiyon , yüksek kolesterol veya kalp hastalıkları için riskiniz varsa diğer doğum kontrol yöntemlerini araştırınız.

Doğum kontrol hapı yararları nelerdir?

  • Adetler daha hafif ve ağrısız geçer
  • Uzun süreli kullanımında yumurtalık ve Rahim kanseri riskini azaltır.
  • Yumurtalık kistlerini, çikolata kisti büyümesini, kansızlığı ve fibrokistik meme hastalığını azaltır.

Doğum kontrol hapı etkisi ne zaman biter?

Hapı bıraktıktan 4-6 hafta içinde yumurtlama geri döner ve adet görür. Ilacı bıraktıktan sonra 2-3 ay içinde adet görmüyorsanız gebelik testi yaptırmalı ve doktora danışmalısınız.

Doğum kontrol hapı kullanmanın avantajları nelerdir?

  • Düzenli kullanıldığında  koruma oranı yüksektir
  • Kırk yılı aşkın kullanılmaktadır ve güvenilirliği yüksektir.
  • Kullanımı kolaydır

Doğum kontrol hapı kullanmanın dezavantajları nelerdir?

  • Bulantı ve göğüslerde hassasiyet yaratabilir
  • Bacaklarda ve akciğerlerde pıhtı atma riski
  • Hergün aynı saatde alınmalıdır

Ertesi Gün Hapları

Ertesi gün hapı  acil olarak uygulanan doğum kontrol yönntemidir. Östrojen ve progesteron içeren yada sadece progesterone içeren haplar bulunur. Ilişkiden sonra en kısa zamanda , 72 saati geçirmeden ilk dozu alınmalı, bu dozdan 12 saat sonra da ikinci dozu alınmalıdır. Gebeliği önlemedeki etkinliği %75-89 dur.

Ertesi gün hapı gebeliği nasıl önler?

Gebeliği 3 yolla önler;

  • yumurtlamayı önler
  • Serviks daha az ve yoğun mukus salgılar. Bu spermin rahme geçişine engel olur
  • Rahmin içindeki endometrium tabakası incelir ve döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasına engel olur.

Ertesi gün hapı diğer doğum kontrol yöntemleri yerine kullanılmamalıdır çünkü etkinliği düşüktür.

Ertesi gün hapı yan etkileri nelerdir?

  • Başağrısı
  • Başdönmesi
  • Kusma
  • Bulantı
  • Düzensiz adet
  • Meme hassasiyeti
  • Karın ağrısı

Ertesi gün hapı sonraki adetinizi etkileyebilir. Erken yada geç gelebilir. Kanama miktarı öncekilerden farklı olabilir. Gebe kadınlarda kesinlikle kullanılmamalıdır. Ilacı kullanmanıza ragmen gebelik belirtileri yaşıyorsanız gebelik testi yaptırınız.

Spermisid Doğum Kontrol Yöntemi

Jel, köpük yada krem şeklinde üretilen sperm hareketliliğini bozan kimyasal ürünlerdir. İlişkiden yarım saat önce hazneye bırakılır.  Başarısızlık oranları %28 lere vardığı için ek bir bariyer yöntemle kullanılması önerilir.

Prezervatif Doğum Kontrol Yöntemi

Lateks, poliüretan yada silicon esaslı penisi sarıp spermin vajene geçişini önleyen bariyer doğum kontrol yöntemidir. Uç kısmındaki rezervuar boşalma sırasında spermi yakalar. Penisin vajina ve Rahim ağzıyla direkt temasını önler. Bazı prezervatifler ek olarak spermisidler ile berber kullanılır ve etkinliği artar.

%2 lik yırtılma riski vardır. Kayganlaştırıcı ile kullanımı tavsiye edilir.

Prezervatifle korunma ne kadar güvenli?

%14-15 lik başarısızlık riski taşır. Yani kullanımına ragmen gebelik gözlenebilir. Yani 100 kadından 14-15 inde hamilelik görülebilir. Spermisid kullanımı ile koruyuculuğu %95 e çıkabilir.

Prezervatif yan etkisi nedir?

Bazı kişilerde görülen lateks allerjisi dışında yan etkisi yoktur.

Prezervatifin cinsel geçişli hastalıklardaki koruyucu etkisi nedir?

Cinsel geçişli hastalıklara karşı koruma sağlayan tek doğum kontrol yöntemidir. Tamamen koruyucu olmasa da enfeksiyonların geçişlerini azaltır.

  • Sfilis geçiş oranını prezervatif doğru kullanıldığında %50-71 oranında azaltır.
  • Gonore ve klamidya geçiş oranını %50 oranında  azaltır
  • Genital herpes geçişini %40 oranında azaltır.
  • HIV-AİDS geçiş oranını %85 oranında azaltır.
  • HPV geçiş oranını azaltır.

Prezervatif cinsel geçişli hastalık oranını azaltır ama tamamen önleyemez.

PROF. DR. ÖNDER KOÇ CEVAPLIYOR
  • E
    Esma07.12.2018

    Merhaba hocam 3 aylık iğne kullaniyorum adet görmüyorum arada lekelenme oluyor benim sorunum ikizlerde rahim içine plasanta girmişti zor geçen bir amaliyat olmuş gebe kalmamam gerekiyor bana hangi korunma yöntemi iyi olur

    Prof. Dr. Önder Koç

    Ağızdan hap kullanımsanız düzensizlik daha sık olur

  • S
    Sinem27.10.2018

    8 aylik hamileyim ve bebeğim makat durumda normal dogum mu yaparim yoksa sezaryen doğum mu? ve erken doğma riski var midir?

    Prof. Dr. Önder Koç

    İlk gebelik makad duruyorsa sezaryen tercih edilir. Etken Doğumla ilişkili değildir

Soru Sor
Prof. Dr. Önder Koç
PROF. DR. ÖNDER KOÇ

Kadın Hastalıkları ve Doğum, Jinekolojik Laparoskopi ve Tüp Bebek Uzmanı

+90 505 287 43 33
GÖRÜŞ ve FİYAT TALEBİ FORMU

* Bilgileriniz gizli tutulmaktadır, üçüncü kişilerle paylaşılmamaktadır.

Prof. Dr. Önder KoçProf. Dr. Önder KoçKadın Hastalıkları ve Doğum, Jinekolojik Laparoskopi ve Tüp Bebek Uzmanı
Telefon: 0505 287 4333